niedziela, 31 stycznia 2021
Regieoper a światowa pandemia - "Cosi fan tutte" z Mediolanu
czwartek, 21 stycznia 2021
Tanti auguri, Maestro !!!
wtorek, 12 stycznia 2021
Donizetti na wyspie - "L'ange de Nisida"
niedziela, 3 stycznia 2021
"Rusałka" na dobry początek roku
środa, 23 grudnia 2020
Il Barbiere di ... Roma
Pamiętacie? Niecałe 12 miesięcy temu witaliśmy Nowy Rok pełni planów co zrobimy, gdzie pojedziemy i jakie spektakle operowe obejrzymy. 2020 nadszedł i okazało się, że opaczność wygrała z opatrznością w sposób miażdżący, na skalę dotąd niespotykaną przynajmniej w obecnym wieku. Teraz dowiedzieliśmy się, że 2021 będziemy rozpoczynać znacznie ciszej i w mniejszym gronie. Posłuży to na pewno naszym zwierzakom, a może trochę i nam – będzie okazja pomyśleć, na co w zgiełku i pod przymusem zabawy nie ma warunków. Gdybyście jednak na ten specyficzny czas poszukiwali czegoś szlachetnie pogodnego do obejrzenia mam dla Was propozycję dla mnie samej nieoczekiwaną. Spróbujcie (można, po zarejestrowaniu na stronie RAI) „Cyrulika sewilskiego”, którego Opera di Roma pokazała w grudniu. Jest to doskonały dowód na to, że ograniczenia czasem wydatnie pobudzają ludzką kreatywność z wyjątkowo efektownym rezultatem. Jeśli chodzi o formę jest to nie tyle przedstawienie bez publiczności co raczej widowisko telewizyjne wykorzystujące przestrzeń teatru jako miejsce akcji. Jej większość toczy się między pustą sceną a widownią z której nie wymontowywano foteli, ale zaglądamy też w inne miejsca – do loży prezydenckiej, która na tę okazję staje się balkonem Rosiny, do foyer , za kulisy. Odwiedzamy też Rzym, bo przez tętniące życiem miasto Figaro na skuterze jedzie z kolegą do opery załatwiając po drodze rozliczne sprawy. Po dotarciu na miejsce nasz bohater wbiega do wnętrza aby dołączyć do akcji (po drodze ubierany w kostium przez panie garderobiane) , kumpel zaś pojawia się w orkiestronie, jako, że był to Daniele Gatti, dyrygent. Jedynym właściwie dodanym elementem scenograficznym są liny w dużej ilości zamontowane na widowni - symbol zamknięcia w domu Bartola (na końcu spektaklu padną ofiarą nożyc). Nie będę Wam opowiadać wszystkiego scena po scenie, ale o jednym wspomnieć powinnam – to jest absolutnie wspaniale wyreżyserowane! Da się zauważyć że uwaga Mario Martone nie skupiła się tylko na protagonistach, możemy obserwować także niewidoczny zazwyczaj personel pozasceniczny – wspominane już panie garderobiane (mają krzyż pański z próbując zasznurować temperamentną Rosinę), specjalistów od rekwizytów i dodatkowych efektów dźwiękowych itd. Nie muszę dodawać, że chórzyści i statyści a nawet muzycy nie zostali pozostawieni samym sobie – wszyscy oni są częścią większej całości i grają znakomicie. Obrazek najbardziej charakterystyczny dla obecnej sytuacji to ta chwila, w której nasza hultajska trójka wmawia don Basiliowi chorobę. Wiadomo jaką. W owym momencie nawet na twarzach właśnie śpiewających pojawiają się maseczki a służba domowa ucieka od nieszczęśnika jak najdalej. A skoro jesteśmy już przy Basiliu prezentuje się on nieco inaczej niż zazwyczaj, jako, że gra go przystojny 45-latek Alex Esposito. Szkoda tylko, że jego bas-baryton jest za delikatny na arię o plotce, w związku z tym nie wybrzmiewa ona tak efektownie jak powinna. I to właściwie jedyne zastrzeżenie jakie zgłaszam pod adresem tej produkcji. Poza tym – miodzio! Chyba jeszcze nie słyszałam Daniele Gattiego prowadzącego orkiestrę z taką lekkością i wdziękiem. Postacie drugoplanowe zostały zaśpiewane z werwą należną Rossiniemu : Patrizia Biccire (Berta) i Roberto Lorenzi (Fiorello) mogą być z siebie dumni. Weteran Alessandro Corbelli nigdy nie zalecał się urodą swego głosu, ale to w partii Don Bartola niekonieczne, za to co za fachowość i poczucie humoru. Ruzin Gatin, nieznany mi dotąd rosyjski tenor z Kazania , obecnie wykonujący role belcantowe w Moskwie okazał się idealnym Almavivą – ładna barwa, wdzięk i stylowość na miejscu. Odkryciem była Vasilisa Berzhanskaya - z wyglądu apetyczny rudzielec, nieco okrąglejsza bliźniaczka Nadine Sierry . Ale – jak się pewnie domyślacie - nie jej uroda wbiła mnie w fotel a głos, nominalnie mezzosopran, ale sądząc z brzmienia raczej kontralt. Ma wszystko: pewną górę, przepastne, piersiowe doły i potrzebną w Rossinim ruchliwość. Będę ją śledzić gdziekolwiek się pojawi, dziewczyna (zaledwie 27 lat) naprawdę jest zachwycająca. Tytułowym bohaterem był w tym spektaklu Andrzej Filończyk i niezmiernie mnie ten występ ucieszył. Kilku ostatnich zetknięć ze sztuką wokalną naszego barytona nie zaliczam do udanych, próby mozartowskie wydały mi się wręcz kiepskie. Ale jako Figaro Filończyk podobał mi się bardzo. Swobodnie operował pięknym głosem, ma techniczną sprawność koloraturową a poza tym charme i energię. W tym dziwnym roku pandemia dwa razy stanęła mu na drodze do debiutu w Met, miejmy nadzieję, że co się odwlecze, to nie uciecze.
Drodzy Czytelnicy uważajcie na siebie w te Święta i obok innych radości z nimi związanych posłuchajcie może ulubionej muzyki. Ona Was nie zawiedzie.
poniedziałek, 14 grudnia 2020
Donizetti na murawie - "Le nozze in villa"
Festival w Bergamo kontynuuje realizację swego ambitnego planu wystawienia wszystkich dzieł scenicznych Donizettiego
do dwusetnej rocznicy jego śmierci. Wydawałoby się, że czasu jest jeszcze dużo
(28 sezonów) i termin nie goni , ale
kompozytor napisał 73 opery. Jeśli wyłączyć z tej potężnej liczby takie,
których partytur nie da się dziś odnaleźć i tak pozostaje mnóstwo. Dlatego mimo
szczególnych, tegorocznych warunków misja nie została przerwana i dzięki niej
mogliśmy zobaczyć utwór młodzieńczy, którego zapewne nikt z widowni wcześniej
na scenie nie widział. I nie słyszał. Przyszły maestro popełnił go w wieku 22
lat, czyli w roku 1819, zaś „Le nozze in villa” doczekało się wystawienia
dopiero jakiś czas później – w
mantuańskim Teatro Vecchio. Delikatnie mówiąc nie był to sukces. Librecista
Bartolomeo Merelli oparł się na komedii Augusta von Kotzebue „Die deutschen Kleinstädter” i na
tej podstawie skonstruował tradycyjną w tonie farsę. Mamy w niej doskonale
znaną i wielokrotnie wykorzystywaną historię o tatusiu próbującym wydać córkę
za pana w swoim wieku, podczas gdy latorośl kocha pewnego młodzieńca i zrobi
wszystko, by to z nim stanąć przed ołtarzem. A że panna dysponuje nie tylko
wdziękiem ale i pokładami sprytu więc będzie się działo! Donizetti napisał do tego muzykę
nieszczególnie oryginalną, ale za to całkiem sympatyczną. Stawia się tej
partyturze zarzut podstawowy – że to bardziej w stylu Rossiniego niż osobistym,
z czym się niekoniecznie zgadzam. Owszem, trudno nie usłyszeć wpływu
wszechmocnego wówczas mistrza, ale typowy, zwłaszcza dla jego komedii
„charakter pisma” Donizettiego jest w partyturze ewidentnie obecny, choć
oczywiście wciąż in statu nascendi. Z tekstem muzycznym realizatorzy mieli
kłopot – nie zachował się ani rękopis, ani wczesna wersja drukowana. Późniejszą
wytropiono w bibliotece w Paryżu, ale okazała się niekompletna – zniknął
mianowicie kwintet z drugiego aktu „Aura gentil, che mormori” i trzeba go było
współcześnie uzupełnić. Trzeba przyznać, że Elio i Rocco Tanica i Enrico
Melozzi swym wypełnieniem idealnie wtopili się w całość. Inscenizatorzy, mimo
iż warunki mieli te same co ich poprzednicy przygotowujący „Marino Faliero” efekt
osiągnęli krańcowo różny – na szczęście. Tym razem obszar pustej widowni
otrzymał podłoże w postaci sztucznej murawy i właściwie to wszystko. Elementy
scenografii i rekwizyty pojawiały się wraz z rozwojem akcji. A zaczęła się ona
nietypowo od piłkarskiego treningu grupki trampkarzy zakończonego wściekłą
interwencją dyrygenta. Potem też było ciekawie i współcześnie, aczkolwiek
zgodnie z fabułą libretta. Wszystko to w
ślubno-kiczowatym sosie, ale był to kicz kolorowy, radosny i samoświadomy.
Oczywiście, gdy niektórzy melomani doczekają się za niemal 30 lat zakończenia
projektu i „Tutto Donizetti” zostanie przedstawiony publiczności (kto wie w
jakiej formie i na jakim nośniku, jeżeli w ogóle na jakimś) spektakle z roku
2020 będą rozpoznawalne bez datowania. Maseczki noszone przez wykonawców są
znacznikiem nie do przeoczenia, zdejmowane tylko na chwilę podczas śpiewania. Z
muzyków od tego akcesorium wolni są tylko ci, którzy ożywiają instrumenty siłą
własnych płuc …Ale cóż za pole do popisu kreatywności dla specjalistów w nowej
, pandemicznej specjalności krawieckiej
- maseczki sceniczne. Muszą wszak być nie tylko wygodne i przystosowane
do częstego zdejmowania i zakładania, ale też odpowiednio wyglądać i pasować do
kostiumu. Wracając zś do omawianego przedstawienia od strony muzycznej udało
się ono całkiem nieźle, choć nie bez zastrzeżeń. Podstawowe jest to samo, co
przy „Marino Faliero” – szwankowała nieco koordynacja, bo śpiewacy nie widzieli
dyrygenta. Widzieliśmy czasami my i warto było, bo Stefano Montanari poza lekkim
ale potoczystym dyrygowaniem zespołem Gli originali (specjalizują się w
wykonawstwie HP) dał też upust swemu aktorskiemu temperamentowi. Wokalnie najsłabiej wypadł Fabio Capitanucci
jako podstarzały kandydat do małżeństwaTrifoglio – wyszarzały, drżący głos nie
zachęcał do słuchania . Lepiej zaprezentował się Omar Montanari jako jego
niedoszły teść Don Petronio. Młody amant, Giorgio Misseri (chwaliłam go za
krótki występ w „Marino Faliero”) zaczął tak sobie, ale z każdym taktem było
lepiej aż w końcu całkiem dobrze. Gwiazdą
co się zowie okazała się mezzosopranistka Gaia Petrone w partii
najsprytniejszej ze wszystkich Sabiny. Piękna barwa głosu w idealnym rozmiarze,
ładne frazowanie, styl i jako bonus ciesząca oko uroda.
Jakie
wnioski? Czasem warto odpuścić sobie kolejną „Lucię” i ucieszyć uszy czymś ,
czego nie znamy i do czego nie będziemy wracać . To takie wpuszczenie promyka
słońca do ciemnego i ponurego świata za oknem….











































